De vijf stadia van rouw

Het is half 11 op woensdag ochtend. Slaperig reik ik uit naar m’n wekker om het irritante geluid tot een einde te brengen. Ik draai me om, om nog even vijf minuutjes verder te slapen, maar dan realiseer ik het me. De uitslag. Ik ben geheel wakker en gehaast pak ik mijn laptop. Gisternacht had ik tot half 3 de verkiezingen bij gehouden, maar toen ik in slaap viel was er nog hoop. Langzaam start mijn laptop op – natuurlijk kiest Microsoft vandaag van alle dagen om nieuwe updates te installeren. Ik weet niet zo goed waar te beginnen, dus ik open Facebook. Daar is m’n newsfeed volledig gevuld met verontwaardiging: Donald Trump is de nieuwe leider van de vrije wereld.

Eerst schiet ik in de ontkenning: dit kan niet waar zijn. Is er echt geen mogelijkheid meer voor Hillary Clinton om alsnog het presidentschap te winnen? Maar nee, ondanks dat een kleine meerderheid van de Amerikaanse samenleving gestemd heeft op Hillary Clinton, heeft Trump 278 electorale stemmen, 8 meer dan het aantal dat nodig is om te winnen. Langzaam vloeit mijn ontkenningsfase over in het tweede stadium van rouw: woede.

Trump is niet de oorzaak van deze situatie. Dit is het werk van alle Amerikanen die op hem hebben gestemd. En die Amerikanen neem ik het kwalijk dat ze zo bekrompen hun democratische plicht hebben vervuld. De VS heeft een enorme invloed op de politiek, economie en cultuur in de wereld en daar hoort een bepaalde verantwoordelijkheid bij. Trump supporters hebben gestemd omdat ze zich kunnen vinden in een of meer standpunten die hij inneemt, zoals het creëren van banen en een strenger vluchtelingen- en immigratiebeleid. Trump-stemmers hebben gestemd als bevoorrecht inwoner van de Westerse wereld en niet als wereldburger. Een stem voor Trump is een stem voor haat, een stem tegen het milieu en tegen de mensheid als een geheel. De omvangrijke steun voor Trump kwetst mij als vrouw en als buitenlander.

Dan volgt de volgende fase van rouw: onderhandeling. De massale steun aan Trump is sociologisch gezien goed te verklaren: de blanke midden- en lagere klassen voelen zich ongehoord en onthecht van wat er allemaal gebeurt in de politiek. Hun Amerikaanse droom pakt niet zo goed uit als ze hadden gehoopt en daar speelt een populist als Donald Trump op in, door middel van het hardop uitspreken wat miljoenen mensen al tijden lang dachten: politici zijn corrupt, de instellingen zijn corrupt en het is de schuld van de Mexicanen. Na de enorme vooruitgang die de verkiezing van President Obama in 2008 en in 2012 betekende, is de verkiezing van Trump een te verwachten terug stuiting van alle mensen die zich de afgelopen acht jaar niet gerepresenteerd voelden. Hopelijk dienen de komende vier jaar als correctie van deze tegenslag en beseft de boze blanke middenklasse dat populisme geen echte oplossingen biedt.

Helaas, na mijn rationalisering van de gebeurtenissen, bedenk ik me dat we hoe dan ook vast zitten met een incompetente clown als Amerikaanse president en een congres met een republikeinse meerderheid. Die realisatie duwt me naar de vierde fase van rouw: depressie. Een Amerikaanse president die klimaatverandering ontkent en nucleaire wapens ziet als een bruikbare oplossing voor internationale onrust geeft een somber toekomstbeeld. Over vier jaar is het kwaad al geschied.

Ook al zijn mijn woede en verdriet nog niet helemaal weg, uiteindelijk kom ik aan bij het laatste stadium van rouw: acceptatie. De Amerikaanse president is een gek met een onrealistisch wereldbeeld met steun van het congres: dat is een gegeven. Klagen en treuren heeft geen zin. We moeten focussen op wat we wel kunnen doen: actieve, geëngageerde burgers zijn en ervoor zorgen dat het populisme in Nederland in ieder geval niet triomfeert, door verantwoordelijk te stemmen aankomende maart.

Sprak dit verhaal je aan? Deel het op je Facebook en Twitter!
error